Welke spelcomputer voor een kind? Per leeftijd het eerlijke advies (3 tot 10 jaar)

"Welke spelcomputer is geschikt voor een kind van zes?" is de vraag waarmee ouders, opa's en oma's ons het vaakst mailen, meestal een paar weken voor Sinterklaas of een verjaardag. Het antwoord hangt niet af van het merk maar van drie dingen: wat het kind al kan (fijne motoriek en lezen), of het alleen of samen gaat spelen, en hoeveel het apparaat mag kosten als het een keer van de trap valt. Hieronder per leeftijd wat in de praktijk werkt, welke apparaten wij daarvoor zien terugkomen, en wat je beter kunt laten. Eén ding vooraf: op geen enkele spelcomputer staat een leeftijd. Die staat op de games (het PEGI-logo), en dat is meteen de beste maatstaf.

De apparaten in één tabel

Apparaat	Vanaf ongeveer	Sterk in	Let op
Nintendo DS Lite	4 jaar	Goedkoop, speelt ook Game Boy Advance-games, geen internet	Scharnier; geen ouderlijk toezicht nodig want er is niets om toezicht op te houden
Nintendo 2DS	4 jaar	Uit één stuk, speelt alle DS- én 3DS-games, goedkope games	Geen 3D (juist fijn), alleen fysieke games — de eShop is dicht
New 2DS XL / 3DS XL	7 jaar	Grotere schermen, dezelfde bibliotheek	Scharnier; de 3DS heeft een 3D-effect dat Nintendo niet aanraadt onder de zeven
Switch Lite	6 jaar	Licht, stevig, alle Switch-games, in de auto en op vakantie	Alleen handheld: niet op de tv, en samen spelen vraagt extra controllers
Switch / Switch OLED	7 jaar	Op de tv én handheld, twee Joy-Cons voor samen spelen	Losse Joy-Cons raken kwijt of krijgen stickdrift
Switch 2	10 jaar	Speelt vrijwel alle Switch 1-games plus de nieuwe	Duur; voor een jong kind koop je hetzelfde plezier voor veel minder
PlayStation 5	12 jaar	Grote, indrukwekkende games	Veel games zijn PEGI 12 of hoger; zie de vergelijking hieronder

2 en 3 jaar: nog niet

Een peuter heeft niets aan een spelcomputer, hoe graag een ouder broertje of zusje dat ook anders ziet. De fijne motoriek voor een stick en knoppen tegelijk komt rond het vierde jaar, en tot die tijd is elk apparaat met een scherm vooral een apparaat waar een ander op speelt. Wil je toch iets met knoppen, dan is een speelgoedcomputer van bijvoorbeeld VTech eerlijker: die verkopen wij niet, en dat is precies waarom je dat advies van ons kunt geloven.

4 en 5 jaar: de 2DS, en waarom die zo goed werkt

Dit is de leeftijd waarop de eerste eigen spelcomputer een succes wordt, mits hij aan drie eisen voldoet: hij mag vallen, hij heeft geen internet en de games zijn te snappen zonder te lezen. De Nintendo 2DS is daar bijna voor ontworpen. Hij is uit één stuk — geen scharnier dat afbreekt —, hij speelt de complete bibliotheek van twee generaties (alle DS-games en alle 3DS-games), en die games zijn tweedehands de goedkoopste die er bestaan. Mario Kart 7, New Super Mario Bros., Kirby, Pokémon en Nintendogs: allemaal te spelen zonder een letter te lezen, en een ouder hoeft nooit iets in te stellen. Internet is er in de praktijk niet meer: Nintendo heeft de online diensten van de 3DS-familie in april 2024 uitgezet, en dat maakt de 2DS voor een kleuter juist de veiligste keuze — geen chat, geen aankopen, geen video's.

Het goedkopere alternatief is de DS Lite: hij speelt de DS-games en daarbovenop de Game Boy Advance-cartridges, maar hij heeft een scharnier en een kleiner scherm. Het verschil tussen de modellen staat in welke Nintendo-handheld kopen.

Wat op deze leeftijd nog niet werkt: samen spelen op één apparaat. Een DS of 2DS is per definitie één scherm voor één kind. Wil je op de bank meespelen, dan kom je bij de Switch uit — en dan is het kind er meestal nog net te jong voor.

6 en 7 jaar: 2DS of Switch Lite — alleen of samen?

Zodra het lezen begint, wordt de keuze breder. Speelt het kind vooral alleen, in de auto, op vakantie, in bed voor het slapen (met een tijdslimiet), dan is de Switch Lite de logische stap: één stevig stuk zonder losse onderdelen, lichter dan een gewone Switch, en hij speelt dezelfde games. Is het budget kleiner of is het kind ruw met spullen, dan blijft de 2DS de betere koop: dezelfde soort games voor een fractie van de prijs, en niets dat kwijtraakt.

Speelt het kind veel samen — met broers, zussen, jou — dan wint de gewone Switch het al op deze leeftijd, want Mario Kart, Mario Party en Switch Sports op de tv met twee Joy-Cons is waar de meeste gezinnen op uitkomen. Twijfel je of een Switch al past, lees dan Nintendo Switch: vanaf welke leeftijd?; welke games bij welke leeftijd horen staat in de leukste Switch-games voor kinderen.

Over de 3DS: die heeft een 3D-effect dat je kunt uitzetten, en Nintendo raadt het 3D-beeld af voor kinderen van zes en jonger. Een 2DS heeft dat effect helemaal niet, wat voor deze leeftijd geen gemis is maar een voordeel.

8 en 9 jaar: de Switch, en waarom niet meteen de nieuwste

Rond de acht kan een kind een Switch volledig aan: lezen gaat vanzelf, de games mogen langer duren en samen spelen wordt sociaal belangrijk. De gewone Switch of Switch OLED is dan de beste koop: op de tv met het gezin, handheld op de eigen kamer, en twee Joy-Cons in de doos. Het OLED-model heeft een mooier scherm; voor een kind maakt dat weinig uit, dus de gewone Switch is meestal het verstandigst — welke van de twee je kiest staat in Switch OLED of Switch Lite.

De Switch 2 speelt vrijwel alle Switch 1-games, maar kost een veelvoud van een tweedehands Switch, en de games die een achtjarige wil — Mario, Pokémon, Minecraft, Just Dance — draaien allemaal op de eerste. Ons advies is daarom bijna altijd: eerst een Switch 1, en pas naar de Switch 2 als het kind er zelf om vraagt vanwege een specifieke game. De afweging staat in Switch 2 of Switch 1?.

10 tot 12 jaar: Switch, Switch 2 of toch een PlayStation?

Vanaf een jaar of tien komt de PlayStation in beeld, meestal omdat vrienden er een hebben. De vraag die dan telt is niet welke console beter is, maar welke gámes het kind gaat spelen: op de Switch is het gros PEGI 3 en 7, op de PlayStation 5 zijn de bekende titels vaak PEGI 12, 16 of 18. Wil je kind Zelda, Mario, Pokémon en Splatoon, dan is de Switch nog jaren genoeg. Wil het FIFA met vrienden online, dan kan dat op beide. De volledige afweging, inclusief wat elk van de twee kost mét games, staat in Switch of PS5 voor je kind.

En een Game Boy?

Een Game Boy Color of Game Boy Advance SP is een prachtig cadeau voor een kind dat hem kent van een ouder — Pokémon Red op het apparaat waar het ooit op begon. Als eerste eigen spelcomputer is hij minder geschikt: een Game Boy Color heeft geen verlicht scherm, dus alleen bij goed licht te spelen, en de games zijn verzamelobjecten geworden en daardoor duurder dan een DS-game. De GBA SP heeft wél een verlicht scherm en speelt de hele Game Boy-lijn; als het toch retro moet zijn, is dat het model.

Tweedehands kopen voor een kind: wat je controleert

• Het scharnier en de knoppen. Bij een DS Lite, DSi of 3DS is het scharnier het zwakke punt; bij een Switch zijn dat de Joy-Con-sticks (stickdrift). Bij ons staat de staat van scherm, scharnier en sticks in de omschrijving, en elk apparaat is getest.
• De accu. Een handheld van tien jaar oud houdt zijn lading korter vast dan toen; een middag spelen moet nog altijd kunnen. Wat je doet als de accu het echt begeeft staat in DS opladen en batterij-tips en Switch-accu leeg, wat nu?.
• Ouderlijk toezicht. Een Switch stel je in via de gratis app Ouderlijk toezicht voor Nintendo Switch (speeltijd, leeftijdsgrens voor games — zie ouderlijk toezicht op de Switch); een 3DS of 2DS heeft een pincode in de systeeminstellingen. Een DS Lite heeft niets — en heeft ook niets nodig, want hij kan het internet niet meer op.
• De games. Voor een 2DS of 3DS moeten de games als fysiek kaartje bestaan, want de eShop is sinds 2023 gesloten. Alles wat wij verkopen is een fysiek exemplaar, dus dat is geen probleem, maar het is goed om te weten vóór je een kind een digitale titel belooft.

Wat er nu ligt, getest en met de staat erbij, zie je bij de Nintendo-consoles. Zoek je een cadeau en twijfel je tussen een console, een game en kaarten? Daar is welk Nintendo-cadeau koop je voor.